Overzicht
Anthoiniet is een zeldzaam gehydrateerd aluminiumwolfraammineraal, een zachte, witte mineraalsoort die voor het eerst werd beschreven uit de wolfraamafzettingen van de Democratische Republiek Congo. Het vormt zich in de verweerde, dicht bij het aardoppervlak gelegen delen van wolfraamhoudende ertsgebieden en is van belang voor mineralogen en voor specialisten die de verwering van wolfraamertsen bestuderen. Door zijn doffe, krijtachtige uiterlijk en zachtheid onderscheidt het zich van de hardere, meer bekende wolfraammineralen.
Samenstelling en structuur
Anthoiniet is een gehydrateerd aluminiumwolfraamoxide, gewoonlijk geschreven als Al(WO₄)(OH)·H₂O en equivalent als AlWO₃(OH)₃. Het is wit wanneer het vrij is van ijzer en heeft een opvallend hoog soortelijk gewicht, wat het wolfraamgehalte weerspiegelt. Het mineraal is zeer zacht en aards, met een doffe glans, en komt meestal voor in fijnkorrelige, compacte massa’s in plaats van als goed gevormde kristallen.
| Formule | Al(WO₄)(OH)·H₂O |
| Kristalsysteem | Triklien |
| Mohs-hardheid | Ongeveer 1 (zeer zacht) |
| Glans | Doof, aards |
| Kleur | Wit (zonder ijzer) |
| Typeplaats | Maniema, Democratische Republiek Congo |
Vorming en voorkomen
Anthoiniet is een secundair mineraal dat ontstaat door verwering en omzetting van primaire wolfraammineralen in de geoxideerde delen van wolfraamafzettingen. Het wordt in verband gebracht met de afbraak van wolfraamertsen in tropische, sterk verweerde gebieden, hetgeen overeenkomt met de vondst ervan in Congo. Het komt voor in wolfraamhoudende pegmatiet- en kwartsader-systemen en de daaruit voortkomende alluviale en eluviale afzettingen, waar de oorspronkelijke wolfraammineralen chemisch zijn omgezet.
Identificatie en verwante soorten
De zachtheid, witte kleur, doffe glans en hoge dichtheid van anthoiniet zijn de meest bruikbare veldkenmerken, maar als fijnkorrelig alteratieproduct wordt het gemakkelijk verward met andere secundaire wolfraam- en kleiachtige mineralen. Het is verwant aan mpororoiet, een ander gehydrateerd aluminiumtungstaat, en betrouwbare identificatie is afhankelijk van chemische en röntgenanalyse. Het hoge soortelijk gewicht, ongebruikelijk voor een dergelijk zacht, wit materiaal, is een nuttige aanwijzing.
Opmerkelijke vindplaatsen en verzamelen
De typelocatie bevindt zich in Maniema, in de Democratische Republiek Congo, en het mineraal is ook aangetroffen in wolfraamafzettingen in de bredere Centraal-Afrikaanse regio, waaronder Rwanda. Anthoiniet is zeldzaam en ziet er onopvallend uit; het wordt dan ook voornamelijk verzameld als een soort die van mineralogisch en wetenschappelijk belang is, en niet zozeer om tentoon te stellen, en het wordt zelden aangeboden in de algemene mineralenhandel.